Język wędkarzy

[kukowsky]

Jestem studentem III roku polonistyki UJ, w tym roku piszę licencjat z językoznawstwa. Potrzebuję Waszej pomocy w zgromadzeniu potrzebnych materiałów. Temat mojej pracy to "Język wędkarzy". Interesuje mnie zarówno słownictwo profesjonalne, jak i wyrazy potoczne, humorystyczne. Bez żadnych przekłamań - potrzebuję wiedzieć, jakiego słownictwa używają miłośnicy moczenia kija. Żeby było Wam łatwiej to zaproponuję taki kwestionariusz:

Metryczka (jeśli ktoś ma uzupełniony profil to może pominąć tę część):

Płeć:

Wiek:

Pochodzenie (miasto, województwo):

Słownictwo - każdego rodzaju:

Metody łowienia ryb:

Wędki:

Spławiki:

Zanęty:

Kołowrotki:

Żyłki:

Części ubioru:

Inny sprzęt:

Ryby:

Rozmiar ryby:

Rodzaj ryby:

Łowiska:

Wędkarskie frazeologizmy, powiedzonka, pozdrowienia:

Potrawy z ryb, określenia związane z przygotowywaniem posiłku:

Określenia wędkarzy (np. jak mówi się na "nowego" w wędkarstwie, a jak na doświadczonego, jak mówi się na takiego, który ma szczęście itp.):

Czynności (np. synonimy do "wędkować", określenia na "branie" ryby itp.):

Inne:

Po prostu prosiłbym o dopisanie po dwukropkach Waszych słów, wraz z ich znaczeniem w języku powszechnym. Potrzebuję jak najwięcej słów, więc jak ktoś nie ma propozycji do każdej z kategorii to i tak niech się wypowie. Do tej pory udało mi się uzyskać trochę gwarowych określeń z wędkarskiego języka od swoich znajomych wędkarzy, jednak to w dalszym ciągu za mało. Są różne ryby, sposoby łowienia, różne rodzaje sprzętu, jednak też z pewnością każdy nazywa to po swojemu, więc proszę się tego nie wstydzić - każda propozycja jest dobra. Nie musicie też trzymać się tych kategorii - wypisałem je po prostu, gdyż na ich podstawie łatwiej sobie przypomnieć konkretne słowa.

Z góry dziękuję za pomoc i poświęcony czas. Jeśli ktoś wstydzi się pisać na forum publicznym to niech wyśle do mnie wiadomość prywatną.

Liczę na Wasze odpowiedzi. Jeśli nie chcecie się bawić w kwestionariusz to po prostu wypisujcie słówka, jakoś to sobie potem wszystko zbiorę w całość. O języku wędkarzy można jedynie poczytać troszkę w Wyganowskim oraz w niewielkim artykuliku Ryszarda Tokarskiego z 1977 roku, więc z pewnością wiele od tego czasu się zmieniło. Jeśli znacie jakąś literaturę w tym temacie to także możecie polecić.

[Gość Anonymous]

moje ulubione:

"Panie - biere co na ta blacha??" co znaczy zainteresowanie czy łowienie metodą spinningową daje jakieś efekty

ogólnie dobry pomysł na prace, bo jest mnóstwo wędkarskich określeń dla różnych rzeczy - dodatkowo różną sie one w zależności od sytuacji a nawet regionalnie bo np "białe robaki" różnej wielkości to raz np "mady" (od maggots) raz "pinka" a czasem "dzikuny" i pewnie jeszcze kilka innych określen

z mojej strony dodam kilka:

paproch - niewielka przynęta spinningowa

blacha - błystka obrotowa/wahadłowa

pistolet - mały szczupaczek

garbus - duzy okoń

rapa - boleń

gumki - cała gama gumowych przynęt spinningowych (rippery, twistery itp)

mięsiarz - wędkarz nastawiony głównie na zapełnienie zamrażarki - często nieprzestrzegający RAPR czyli zwykły kłusownik.

kij - dwu końcowe urządzenie rzutowo-biczne, zwykle giętkie służące do okładania niesfornych mężów przez zdominowane żony... czasem określa się tym terminem również wędkę

i wieele innych

ogólnie powiem szczerze że przydałby sie taki słownik bo czasami mozna sie naprawde czegoś nauczyć nowego jestem pierwszym chętnym przeczytania Twojej pracy

pozdrawiam

[barsliw]

Biczowanie wody - czyli, zazwyczaj przy spinningowaniu, wielokrotne i nawet kilkugodzinne łowienie w jednym miejscu. Zazwyczaj bez efektu. Np: Biczowaliśmy tą zatokę we dwóch ze 3 godziny i nawet nie mieliśmy POBICIA.

Pobicie - atak ryby na przynetę,zwykle sztuczną, zakończony lub nie zahaczeniem ryby przez wędkarza.

Kręcioł - kołowrotek

Pletka - plecionka, rodzaj linki wędkarskiej

Nocka - nocna zasiadka wędkarska

Suchy - rzadziej stosowane, żartobliwe określenie Krąpia

Łopata - określenie stosowane na Leszcza

Wąsacz - potoczna nazwa dla Suma

Mętnooki- potoczna nazwa dla Sandacza

[fishfighter]

dodać jeszcze wypadało - że co region to inne określenie ryb

żyletki - małe krąpie, śledzie - ukleje , okuń - określenie okonia na Orawie , klin- kleń po Orawsku , kluska- kleń

[bambuko11]

leśny dziadek - starszy pan żyjący w stałym relaksie , połamania kija - wędkarskie pozdrowienie ( udanych brań) , patelnia- leszcz około 25cm ,

[Gość Anonymous]

leśny dziadek - starszy pan żyjący w stałym relaksie

a myślałem ze termin zarezerwowany dla notabli z PZPN

[bambuko11]

hehe wiesz akurat nie wiem od kogo na kogo to przeszło , ale z 8 lat wstecz już tak się mówiło w mojej okolicy na starszych panów jeżdżących komarami i simsonami nad wodę

[pagori]

Brały same "Zygmunty" - czyli brały malutkie okonki

[zwykly_michal]

Zyletka, Polsilver - okreslenie malego leszcza o kolorze srebrnym

Bąk - regionalne okreslenie dla karasia

Szczuply - gwarowo szczupak

Kropki - pstragi

Miśki - duze karpie

Mlynek - kolowrotek

Rozaniec - zestaw z splawikowy z duza iloscia srucin rozlozonych na zylce z odstepami co moze przypominac rozaniec

Takich slow jest duzo ale ciezko przypomniec sobie w ciagu chwili. Mozesz poszperac po forum, z pewnoscia znajdziesz to co Cie interesuje.

[bumtarara]

Brały same "Zygmunty" - czyli brały malutkie okonki

Hahaha o Zygmuntach nie słyszałem, ale musze przyznac że pasuje

sandał- sandacz

szczupły- szczupak

pasiak- okoń

wąsacz- sum

echo- echosonda

telewizor- koszyk zanętowy

klepak, fragles - mały leszcz

trupek- zdechła rybka używana na przynęte

torpeda- duży kleń

wywózka- wywożenie przynęt łodzią

sznurówka- mały węgorz

To tak na szybko co jeszcze nie było wspomniane, jak cos sobie przypomne to dopisze

[jony]

To i ja wrzucę kilka słówek

zasiadka - łowienie ryb dłuższy czas np. 2doby

odjazd - raptowne branie ryby

kij - wędka

krawat - mały szczupak

zębaty - szczupak

bombka - wskaźnik brań

spinka - ryba, która "spadła" z haczyka

bat. tyczka - rodzaje wędek

żywiec - przynęta na szczupaka a jak zdechnie to robi się trupek

browar - nieodzowna rzecz na zasiadce

[Gość cyberdine]

patelnia- leszcz około 25cm ,

Poważnie tak teraz się mówi - kiedyś to były "żyletki"...a patelnie to 60+...

Poza tym, (to już w temacie) w wędkarski żargon wkrada się to co się wkrada do naszej mowy ojczystej, np:

- węgiel przestał być węglem i stał się "carbonem" - w dodatku odmienia się przez wszystkie przypadki,

- karpie nawet na opakowaniach polskich produktów zaczęły być "carpiami"

- odległościówka zaczęła być "matchówką"

Specyficzną "językowo" dyscypliną jest połów karpi, gdzie wszystko jest "karpiowe". I tak mamy: łóżka karpiowe, krzesła karpiowe, namioty karpiowe, maty, siatki, podbieraki, stanowiska wszystko karpiowe.

[barsliw]

Nic tylko czekać na piwo karpiowe:D

[bambuko11]

@cyberdine- akurat większość mówi patelnia na duże leszcze , niektórzy przechrzcili małego leszcza ponieważ mieści się na patelnie:) u nas wielki to łopata , dodam jeszcze : wzdręga -krasna , latarka- bateria światło , karaś-japoniec japończyk , kukurydza-koko

[plebsik]

No to może jakieś powiedzonka:

Gdy ktoś pyta: czy bierze?

Odp. Leszcze nie biorą jeszcze, a okonie to po drugiej stronie.

Gdy łabędzie pływają po wodzie gdzie się wędkuje:

Na wodzie łabędzie,

Chu*a z ryb będzie.

[Bootleg]

Dzień po słocie najlepiej biorą płocie

Cień pada na krzaki, będą brały szczupaki

Machaj wędą ryby będą

[swi_r]

Albo karaś, albo leszcz a ty płotko bierz!

glapa/glapiak = krąp

[dziara]

Tam gdzie patyki tam są wyniki.

Machaj wędą ryby będą.

Okonie po drugiej stronie a karpie na skarpie.

Liny tam gdzie trzciny.

[Gość cyberdine]

Wiatr ze wschodu - ryba chodu.

[bumtarara]

Pada deszcz bierze leszcz

Wiatr z północy ryba w nocy

Na fali ryba wali

[Madmax]

- Złapał Pan co ??

- Rape, ch...a w łape.

- Biorą??

- Nerwy biorą Panie.

Klasyczne przesądy wędkarskie:

Wiatr ze wschodu ryba chodu oraz jak jest pełnia to nie biorą - co ciekawe w trakcie występowania tych dwóch czynników jednocześnie miałem najlepsze wędkowanie w życiu.

Skubie - stwierdzenie/zapytanie czy są brania ewentualnie czy udało się coś złowić

Nawet nie powącha - określenie używane jak odpowiedź na brak brań

- Skubie??

- Nie, nawet nie powącha.

- Następnym razem przyjeżdżamy z granatami - powiedzonko stosowane gdy po raz kolejny wyjeżdżamy z łowiska bez jakiejkolwiek zdobyczy.

Krasna - Wzdręga

Rapa - Boleń

Księciunio - Leszcz powyżej 45cm w słownictwie mojej Anety

Bestie, Bydle - kolejne słówka z wędkarskiego arsenału mojej Anety - czyli nieważne co się złapie byleby tylko było większe od mojej zdobyczy.

zielony krasnoludek - Lin

siuwaks - zanęta

dyszel od wozu - sztywna wędka

składak - wędka składowa

teleskop - wędka składana teleskopowo

młynek/kręcioł - kołowrotek

[pewniak]

potok, potokowiec, kropek, kropkowaniec - pstrąg potokowy

tęczak - pstrąg tęczowy

źródlak - pstrąg źródlany

kardynał - lipień

kranopióra - wzdręga

rapa, łosoś dla ubogich - boleń (mówki się , że ma oko w każdej łusce)

byczek - sumik karłowaty

świeca - ryba wyskakująca z wody (stawia świecę)

młynkowanie - kręcęcnie się ryby na powierzchni wody wokół własnej osi, charakterystyczne dla potokowców

murowanie - trzymanie się dna przez rybę w czasie holu

holowanie - walka z rybą, od momentu zacięcia do momentu podbierania

atak, pobicie, kopnięcie - moment w którym ryba uderza w przynętę, głównie spiningową

"na wydrę" - na siłę, np holowanie ryby na siłę, bez popuszczania jej żyłki z hamulca kołowrotka

smużaki - woblery pracujące na powierzchni wody (smużące po powierzchni)

kapelony - roślinność wodna pływająca po powierzchni wody (głównie grzybienie i grążele)

zielsko- roślinność wodna, czepiając się haczyków

zaczepy - rzeczy o które zaczepiają się haczyki/kotwiczki. Do tej kategorii należy zarówno zielsko, jak równiez inne rodzaje (zatopione drzewa, kamienie, śmieci itp.).

kto nie ma miedzi ten w domu siedzi - powiedzenie trociarzy - łowców troci (chodzi o miedziane błystki do połowu tej ryby)

[kukowsky]

Serdecznie dziękuję za dotychczasową pomoc! Na ten moment udało mi się zgromadzić ok. 230 jednostek językowych, więc jest to już całkiem przyzwoity wynik. Jeśli coś jeszcze przyjdzie Wam do głowy to proszę pisać.

Poza tym - jeśli jesteście w stanie polecić jakąś literaturę poza słownikami Komara i Rybakiewicza, a także klasycznym Wyganowskim to proszę pisać. Tak jak mówiłem - jestem też skłonny spotkać się z moczykijami z okolic Częstochowy, bądź Krakowa, celem przeprowadzenia rozmowy.

[marusia-92]

Szczupak-szczupal, szczuply, na małego pistolet

sandacz-sandokan, sandał

sum-kijanka, wąsaty

leszcz-łopata,

okoń-pasiak,

kleń-klucha

na błystki-błyszcz

[Robal]

Nie wiem czy było:

merta = roślinność podwodna

hakery = zaczepy

przetoka = przypon